Mehter müziğinde eser besteleyenlerin hepsi mehter değildir; örneğin Hasan Can Çelebi, Şah Kulu, Gazi Giray Han bunlardan bir bölümüdür, pek çok eserin de bestekarı bilinmemektedir.

Nefiri Behram Ağa; Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman zamanında yaşadığı, nefir çaldığı, bayati makamında üç peşrevi, bir saz semaisi, hüseyni ve neva makamlarında birer peşrevi olduğu bilinmektedir. Emiri Hac; XVI. yüzyıl bestekarlarındandır. Sultan III. Murad’ın oğlu Şehzade Mehmed’in düğünü için, Mısır’dan İstanbul’a getirtilmiştir ve zurnazendir. Irak, muhayyer, neva ve buselik makamlarından dörder tane peşrev bestelemiştir. Read the rest of this entry »

Her saz grubunun başında bulunan ve grubu yönetenlere “ağa” denilirdi.

Davulcubaşına “baş mehter ağa”, bütün mehterlerin başına da “mehterbaşı ağa” adı verilir ve mehter, bunların yönetimi ile icra edilirdi. Program sırasında, daire şeklinde dizilen takımın ortasında “mehterbaşı ağa” dururdu. Yürüyüş sırasındaki icralarda, bu düzen değişirdi, mehterlerin “eyyam-ı adiye” ve “eyyam-ı ceng” olmak üzere iki tür gülbankı ( duası ) vardı. Uzun bir geçmişi olan mehter müziği, her yüzyılın gereğine göre gelişmiş yeni usuller ve formlar ortaya çıkacak, kendine özgü bir müzik durumuna gelmiştir.
Read the rest of this entry »

Ağıt; ölüm üzerine yakılmış türkülere denir.

“Ölülerin ardından ona karşı duyulan duyguları, yaşantı ve başarılarını sergilemek amacıyla yapılan nazım, söz ve müzik yapıtlarını içine alır.” “Ağıtlar, ölü başında ağıtçı tarafından okunursa, saz kullanılmaz. Ancak başka yerlerde okunursa, saz bir açış yapar ve ayakta ( karar sesinde ) kalır. Ayak tutmak, karar sesini tezene ile çıkartmaktır…” Ağıtların usullü ve usulsüz olanları ile yörelere göre belli seyir dizileri vardır. Ağıtı, Türk halk müziğinde mersiyeye verilen ad saymak doğru değildir, çünkü bu Divan Edebiyatı birimleri ile yazılan mersiyenin halk arasındaki adı olduğu kanısını uyandırmaktadır.
Read the rest of this entry »

İslam dini çerçevesi içinde kurulmuş olan birçok tarikat bulunmaktadır.

Aynı tarikata bağlı olanların barındıkları, ibadet ve törenler yaptıkları yerler olan tekkelerde çalınıp söylenen dinsel müziğe tekke müziği denir: ibadetlerde, raks için bestelenmiş yapıtları kapsar. Cami müziğinde hiçbir müzik aleti kullanılmazken, tekkelerde; ney, rebab, keman, kudüm, mazhar, zil ve tef gidi müzik aletleri kullanılmıştır.
Read the rest of this entry »

Camilerde ya da ibadet edilen başka yerlerde, kendilerine özgü biçim ve yöntemlerde, yalnız okunmak içim bestelenen, çoğu zaman bir makam çerçevesi içinde, belli bir üslupla bestelenen ritimli ve ritimsiz yapıtlardır. İslam dini çalgıyı ibadet aracı saymadığından, cami müziğinde, hiçbir müzik aleti kullanılmaz; yalnız ses için yazılmış ve bestelenmiş yapıtlar okunur.

Türklerin İslamiyet’i kabul edişinden sonra, sürekli olarak gelişen Türk müziği, büyük ilerlemeler kaydetmiştir.

Mutasavvuflar arasında ibadette, müziğe genellikle yer verilmiştir, raks öğesi birçok tarikatta, bir ibadet figürü olarak üsluplaşmış, bazı tarikatların simgesi durumuna gelmiştir. Mevlana Celaleddin Rumi, Mevlevilik tarikatı içinde ( raks-müzik-şiir) üçlüsünü estetik ölçülerde birleştirmiştir. Dini müziğimizin de geleneksel ölçütleri, üslup ve tavrı vardır.
Read the rest of this entry »

Eski yapıtlarda “ilm-i edvar” diye anılan müzik, diğer Türk devletlerine göre, Osmanlılarda daha ilerlemiş ve olgunlaşmıştır. Devletin Yapısı, yeni çevrelerle yakınlaşması, bir rahatlık ve bolluk döneminin açılmış olması, müziğin gelişme nedenleri arasında sayılabilir.